जखम भरून काढण्यासाठी खाण्याबद्दलचा बहुतेक सल्ला अंडी, कोंबडी आणि माशांवर अवलंबून असतो. जैन कुटुंबासाठी किंवा कडक शाकाहारी आहार घेणाऱ्या कोणासाठीही, हा सल्ला फारसा उपयुक्त नाही. या कुटुंबांमध्ये आधीच खाल्लेल्या अन्नामध्ये जखमेसाठी आवश्यक असलेले प्रत्येक पोषकद्रव्य उपलब्ध असते. पुरेशा प्रमाणात पोहोचण्यासाठी नियोजन लागते, विश्वास बदलणे नाही.
जैन खाद्यपदार्थांची प्रथा कुटुंबानुसार बदलते. बहुतेक लोक मांस, मासे आणि अंडी आणि कांदे, लसूण, बटाटे, गाजर, बीट, मुळा आणि ताजे आले यासारख्या मुळांच्या भाज्या देखील टाळतात. अनेकजण मध टाळतात. काहीजण सूर्यास्तानंतर (चौविहार) काहीही खात नाहीत आणि काहीजण महिन्याच्या विशिष्ट दिवशी हिरव्या पालेभाज्या टाळतात. खालील सल्ला या सर्वांमध्ये काम करतो, त्यामुळे प्रत्येक कुटुंब योग्य भाग वापरू शकते.
जखमेच्या बरे होण्यासाठी किती प्रथिनांची आवश्यकता असते?
जखमेच्या बहुतेक प्रौढांना दररोज शरीराच्या वजनाच्या प्रति किलोग्रॅम सुमारे 1.2 ते 1.5 ग्रॅम प्रथिनांची आवश्यकता असते. 60 किलो वजनाच्या प्रौढ व्यक्तीसाठी, ते अंदाजे 70 ते 90 ग्रॅम इतके असते. सामान्य जैन जेवणात रोटी, एक पातळ डाळी आणि एक भाजी यांचा समावेश असेल तर त्यातील केवळ एक तृतीयांशच पुरवठा होऊ शकतो, त्यामुळे ही दरी जाणीवपूर्वक बंद करावी लागते.
प्रथिने कोठून येतात?
दुग्ध हे जैन प्रथिन योजनेचा कणा आहे, कारण बहुतेक कुटुंबांमध्ये दूध, दही, पनीर आणि तूप हे सर्व स्वीकारले जातातः
- 1 प्याला दूध (200 मिली): सुमारे 6 ते 7 ग्रॅम
- 1 कप दही (200 ग्रॅम): सुमारे 6 ते 7 ग्रॅम
- 100 ग्रॅम पनीरः सुमारे 18 ग्रॅम
- 2 टेबलस्पून दुधाची पूडः सुमारे 5 ग्रॅम
त्यानंतर डाळी येतात. ते सर्व जमिनीवरून वाढतात आणि जैन आहारात बसतातः
- 1 कटोरी शिजवलेली दाळः सुमारे 5 ते 7 ग्रॅम
- शिजवलेले राजमा, चणे किंवा चोळ 1 कटोरीः सुमारे 8 ग्रॅम
- 60 ग्रॅम डाळीपासून बनवलेली मूग डाळ मिरचीः सुमारे 14 ग्रॅम
- 50 ग्रॅम बेसन, मिरची, काठी किंवा ढोकळ्यामध्येः सुमारे 11 ग्रॅम
सोया उत्पादने हे सर्वात समृद्ध शाकाहारी स्त्रोतांपैकी एक आहेत. सोयाबीनचे तुकडे, सोया पीठ आणि टोफू हे शेंगदाण्यापासून येतात आणि बहुतेक जैन कुटुंबे ते स्वीकारतात. सुमारे 25 ग्रॅम वाळलेल्या सोयाच्या तुकड्यांमुळे अंदाजे 13 ग्रॅम प्रथिने मिळतात.
शेंगदाणे, बदाम, काजू, तीळ (तीळ), भोपळी भोपळी बियाणे आणि राजगिरी (अमराठ), जे अनेक कुटुंबे उपवासाच्या दिवशी आधीच वापरतात, अशा शेंगदाणे आणि बियाण्यांमध्ये उर्जेसह प्रथिनांची भर पडते.
मुळांच्या भाज्या सहसा काय देतात ते बदलणे
कांदे, लसूण, बटाटे आणि गाजर सोडून दिल्यास चवपेक्षा जास्त बदल होतो. गाजर हा अ जीवनसत्वाचा एक प्रमुख स्रोत आहे, ज्यामुळे नवीन त्वचा वाढण्यास मदत होते. चांगल्या जैन-अनुकूल बदल्यांमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश होतोः
- भोपळा (कडू) आणि पिवळा किंवा लाल कॅप्सिकम
- पपई आणि आंबा
- ज्या दिवशी ती खाल्ली जातात त्या दिवशी पालक आणि मेठी यासारख्या हिरव्या पालेभाज्या
- टोमॅटो, जे क जीवनसत्व देखील आणतात
शरीराला कोलेजन तयार करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या क जीवनसत्वासाठी आवळा, पेर, संत्री, गोड चुना, लिंबू, कॅप्सिकम आणि टोमॅटोपर्यंत पोहोचता येते. डाळीवर लिंबू पिळून घेतल्याने क जीवनसत्व मिळते आणि शरीराला डाळीतून लोह शोषण्यासही मदत होते.
कांदे आणि लसणीशिवाय चव हिंग, टोमॅटो, कसूरी मेथडी, कोरडे आले (सोंथ) आणि संपूर्ण मसाल्यांपासून सहज मिळते, ज्यावर बहुतेक जैन स्वयंपाकघर आधीच अवलंबून आहेत.
शाकाहारी आहारात झिंक आणि लोह
दोन्ही रोग बरे करण्यासाठी महत्त्वाचे आहेत आणि धान्य आणि डाळीमधील नैसर्गिक संयुगांमुळे दोन्ही वनस्पतीजन्य पदार्थांमधून शोषणे कठीण आहे. शिजवण्यापूर्वी डाळी भिजवून ठेवल्याने मदत होते. त्याचप्रमाणे लोहयुक्त जेवणाबरोबर क जीवनसत्व खाणे आणि चहा आणि कॉफी खाण्याच्या वेळेपासून दूर ठेवणे, कारण ते लोहाचे शोषण कमी करतात. अंकुर खाणारी कुटुंबेही त्यांचा वापर करू शकतात, कारण अंकुरणामुळे ही खनिजे किती चांगल्या प्रकारे शोषली जातात हे सुधारते.
जीवनसत्व ब 12: रक्त चाचणीसाठी योग्य
जीवनसत्व ब 12 जवळजवळ पूर्णपणे प्राण्यांच्या अन्नातून येते. जैन किंवा दुग्धजन्य-शाकाहारी आहारात, दुग्धजन्य पदार्थ हा मुख्य स्रोत आहे आणि अनेक आजीवन शाकाहारी, विशेषतः वृद्ध प्रौढांची संख्या कमी आहे. ब 12च्या कमी प्रमाणामुळे थकवा, अशक्तपणा, हात आणि पायांमध्ये कळकळ आणि रक्तक्षय होतो, या सर्वांमुळे बरे होणे कठीण होते. ती व्यक्ती अनेक वर्षांपासून शाकाहारी आहे का, हे डॉक्टरांना ब 12 पातळी तपासण्यास सांगा. जर ते कमी असेल तर डॉक्टर पूरक लिहून देऊ शकतात. कुटुंबे जैन-स्वीकारार्ह स्वरूपांबद्दल विचारू शकतात.
सूर्यास्तापूर्वी खाणे
सूर्यास्तापूर्वी जेवायला संपलेल्या कुटुंबांसाठी, संपूर्ण दिवसाचे प्रथिने कमी तासांमध्ये बसावे लागतात. काही समायोजनांसह ते व्यवस्थापित करता येतेः
- सकाळचा नाश्ता हा दिवसाचा सर्वात मोठा प्रथिनयुक्त आहार बनवा
- मध्य-सकाळचा आणि मध्य-दुपारचा नाश्ता घाला, प्रत्येकामध्ये प्रथिनयुक्त अन्नपदार्थ असू द्या.
- रात्रीचे जेवण लवकर सर्व्ह करा ज्यात अजूनही डाळी, पनीर किंवा दही समाविष्ट असेल
- सूर्यास्तापूर्वी एक शेवटचा प्याला दूध किंवा ताक द्या
जर ती व्यक्ती रात्री औषधे घेत असेल, तर डॉक्टरांशी वेळ तपासा, विशेषतः मधुमेहाच्या औषधांसाठी, ज्यामुळे अन्नाशिवाय दीर्घ अंतर असताना साखर कमी होऊ शकते.
बरे होण्याच्या वेळी उपवास करण्याबद्दल काय?
पर्युषण आणि इतर उपवास हे अनेक जैन कुटुंबांमध्ये अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. जी व्यक्ती जखम बरी करत आहे, शस्त्रक्रियेतून बरी होत आहे किंवा मधुमेह हाताळत आहे, तिला दीर्घ उपवासामुळे खरा धोका निर्माण होऊ शकतो. आजारी असलेली व्यक्ती उपवास करू शकते किंवा हलक्या स्वरूपात उपवास करू शकते हे अनेक जैन शिक्षक आणि कुटुंबे स्वीकारतात. बरे होण्याच्या दरम्यान उपवास पडल्यास, डॉक्टरांशी आणि कुटुंबाशी आगाऊ चर्चा करा, जेणेकरून निर्णय शांतपणे घेतला जाईल.
जैन दिवस जो सुमारे 80 ग्रॅम प्रथिनांपर्यंत पोहोचतो
| जेवण. | काय खायचे? | प्रथिने (अंदाजे.) |
|---|---|---|
| सकाळचा नाश्ता | 2 कडुलिंबाचे दाणे (60 ग्रॅम दाणे), एक लहान कडोरी दही आणि एक पेर | 18 ग्रॅम |
| मध्य सकाळ | एक चमच्याने दुधाची पूड घालून एक प्याला दूध | 9 ग्रॅम |
| दुपारचे जेवण. | 2 भाकरी, 1 कटोरी तूर डाळ, टोमॅटोमध्ये पनीर आणि कॅप्सिकम ग्रेव्ही (75 ग्रॅम पनीर) | 25 ग्रॅम |
| दुपारचे | मूठभर शेंगदाणे (30 ग्रॅम) आणि एक फळ | 8 ग्रॅम |
| रात्रीचे लवकर जेवण, सूर्यास्तापूर्वी | 1 कटोरी तांदूळ, सोया चंक करी, कांदे किंवा लसणीशिवाय (25 ग्रॅम कोरडे तुकडे), दही | 20 ग्रॅम |
| एकूण | सुमारे 80 ग्रॅम |
दुग्धजन्य पदार्थ टाळणाऱ्या शाकाहारी जैन कुटुंबासाठी, दूध आणि दहीच्या जागी सोया दूध आणि टोफू घाला आणि डाळी, चणे, सोया चन्स आणि बदाम यांच्यावर अधिक भर द्या. दुग्धव्यवसायाशिवाय लक्ष्यापर्यंत पोहोचणे कठीण असते, त्यामुळे आहारतज्ञाचा सल्ला विशेषतः फायदेशीर असतो.
तुम्ही डॉक्टरांना कधी भेटावे?
जखम मोठी किंवा अधिक वेदनादायक होत आहे का, लालसरपणा किंवा सूज पसरत आहे का, पू किंवा दुर्गंधी आहे का, व्यक्तीला ताप आहे का किंवा जखम मधुमेही व्यक्तीच्या पायावर आहे का याची तपासणी करून घ्या. सतत वजन कमी होणे, थकवा किंवा कळकळ येणे, जे पोषक तत्वांची कमतरता दर्शवू शकते, त्याबद्दलही डॉक्टरांना सांगा.
तळाशीची रेषा
जैन किंवा कडक शाकाहारी आहार जखमा बरे होण्यास पूर्णपणे मदत करू शकतो. दूध, डाळी, डाळी, सोया आणि शेंगदाणे यांच्या आसपास प्रत्येक जेवण तयार करा, मुळांच्या भाज्यांच्या जागी भोपळा, पपई आणि कॅप्सिकम घाला, जीवनसत्व क आणि लोहयुक्त जेवण खा आणि सूर्यास्तापूर्वी तुम्ही पूर्ण केले तर दिवसाचे बहुतेक प्रथिने आधीच्या जेवणात घाला. डॉक्टरांना जीवनसत्व ब 12 तपासण्यास सांगा आणि वैद्यकीय सल्ल्याने बरे होण्याच्या आसपास कोणत्याही उपासाचे नियोजन करा.
For low-cost vegetarian protein, see cheap protein foods. For complete days of meals, see a day of meals for wound healing, and for common beliefs about food and wounds, food myths checked.