तुम्ही अंडी, कोंबडी किंवा दुखापत झालेली दही खाऊ शकता का? खाद्य दंतकथांची तपासणी झाली

कुटुंबातील कोणाला दुखापत झाली असेल, तेव्हा कपडे कोरडे होण्यापूर्वीच अन्नाचा सल्ला येऊ लागतो. अंडी थांबवा, त्यामुळे पू तयार होतो. दही नाही, थंडी आहे. अन्नपदार्थ साधे ठेवा. वांगीपासून दूर रहा. त्यातील बहुतांश काळजी घेणाऱ्या लोकांकडून येतात आणि त्यातील बहुतांश पालक आणि आजी-आजोबांकडून पुढे ढकलले गेले होते, जे चांगले अर्थ ठेवतात.

अडचण अशी आहे की यापैकी अनेक नियम जखमेवर अवलंबून असलेल्या अन्नास काढून टाकतात. जखम ही निर्माणाधीन नवीन ऊती आहे आणि मुख्य बांधकाम सामग्री प्रथिने आहे. अंडी, कोंबडी, मासे आणि दही एकाच वेळी कापल्याने शरीराला ज्या क्षणी अधिक गरज आहे त्या क्षणी ते कमी होऊ शकते.

खाली काळजी घेणारे बहुतेक वेळा ऐकतात, प्रत्येकाबद्दल पुरावा काय सांगतो आणि आदरास पात्र असलेले मोजकेच अन्न नियम आहेत.

या विश्वासांना इतके महत्त्व का आहे?

ते महत्त्वाचे आहेत कारण बहुतेक वेळा कापलेले अन्न हे भारतीय स्वयंपाकघरातील प्रथिनांचे सर्वात समृद्ध स्रोत आहेत. जखमेतून बरे होणाऱ्या प्रौढ व्यक्तीला दररोज शरीराच्या वजनाच्या प्रति किलोग्रॅम अंदाजे 1.2 ते 1.5 ग्रॅम प्रथिनांची आवश्यकता असते. 60 किलो वजनाच्या प्रौढासाठी जे सुमारे 70 ते 90 ग्रॅम इतके असते. प्लेटवर अंडी आणि दुग्धजन्य पदार्थ असले तरी त्यापर्यंत पोहोचणे कठीण आहे. त्यांच्याशिवाय, बहुतेक कुटुंबे खूप कमी पडतात.

प्रथिने ही एकमेव हानी नाही. अंड्यांमध्ये अ जीवनसत्व आणि जस्त असते. दही प्रथिने आणि कॅल्शियम आणते. मासे आणि कोंबडी जस्त आणि लोह पुरवतात, ज्याचे शरीर सहजपणे शोषण करते. जखम बंद करण्यासाठी शरीर या सर्वांवर ओढते.

मिथक 1: अंडी, कोंबडी किंवा मासे यामुळे पू होतो

ही सर्वात सामान्य श्रद्धा आहे आणि जी सर्वात जास्त हानी पोहोचवते. पू अन्नापासून तयार होत नाही. जेव्हा शरीर संसर्गाशी लढते तेव्हा ते तयार होते. जखमेवर पांढऱ्या रक्त पेशी गोळा होतात आणि मृत पेशी, जीवाणू आणि द्रव पू म्हणून गोळा होतात. प्लेटवरील काहीही ते तयार करत नाही.

अपुऱ्या पोषणामुळे संसर्गाची शक्यता जास्त असते, कमी नाही. प्रथिनांची कमतरता असलेल्या शरीरामुळे रोगप्रतिकारक पेशी कमी होतात आणि त्वचा अधिक हळूहळू सुधारते, त्यामुळे जखम जास्त काळ उघडी राहते आणि जीवाणू उचलण्यासाठी अधिक वेळ मिळतो. जर जखमेमुळे पू निर्माण होत असेल तर त्याचे कारण संसर्ग आहे. हे पाहण्यासाठी डॉक्टर किंवा परिचारिकाची आवश्यकता असते आणि आहारात बदल केल्यास ते ठीक होणार नाही.

आजारी असलेल्या व्यक्तीला पुरवण्यासाठी अंडी हे सर्वात सोपे प्रथिनयुक्त पदार्थ आहेत. एका मोठ्या अंड्यात सुमारे 6 ग्रॅम प्रथिने असतात. हे मऊ, स्वस्त आणि शिजवायला जलद असते आणि बहुतेक लोक त्यांची भूक कमी असली तरीही ते सांभाळून घेतील.

मिथक 2: दही थंड असते आणि बरे होण्याला गती देते

थंड आणि गरम पदार्थांची (थांडा आणि गरम) कल्पना अनेक भारतीय घरांमध्ये खोलवर चालते आणि जेव्हा कोणी आजारी असते किंवा त्याला दुखापत होते तेव्हा कुटुंबे अनेकदा दही, ताक आणि काही फळे रोखून धरतात. दही जखमा बरे करण्यावर परिणाम करते, संसर्गास कारणीभूत ठरते किंवा बंद होण्यास विलंब करते असे कोणतेही संशोधन दर्शवत नाही.

एका कप दह्यामध्ये, सुमारे 200 ग्रॅम, अंदाजे 6 ते 7 ग्रॅम प्रथिने असतात. हे मऊ, गिळण्यास सोपे आणि पोटदुखीवर सौम्य असते. चघळण्यासाठी धडपडणाऱ्या वृद्ध लोकांसाठी, दही तांदूळ किंवा साध्या दहीची एक वाटी हे बहुतेकदा ते स्वीकारणारे एकमेव प्रथिनयुक्त अन्न असते. थंड जेवणानंतर कोणाला अस्वस्थ वाटत असेल तर थेट फ्रीजमध्ये देण्याऐवजी सामान्य तापमानात दही सर्व्ह करा.

मिथक 3: जखमेसाठी साधा, सौम्य आहार आवश्यक असतो

साधी खिचडी, डाळीचा भात किंवा दाल हे पोटावर सोपे असते आणि त्यात काहीही चुकीचे नाही. समस्या म्हणजे प्रमाण. एका पातळ खिचडीच्या वाडग्यात फक्त काही ग्रॅम प्रथिने असतात आणि दिवसातून तीन वाडगे खाल्ल्यास जखमींना आवश्यक असलेल्या रकमेचा एक तृतीयांश भाग मिळू शकतो.

तुम्हाला साधे अन्न सोडण्याची गरज नाही. तुम्हाला त्यात भर घालावी लागेल. एक अंडे किंवा काही बारीक चिरलेला पनीर खिचडीत ढवळून घ्या, ती अतिरिक्त मूग डाळ घालून शिजवा, दही घालून सर्व्ह करा किंवा एक चमचो दुधाची पूड दालियामध्ये मिसळा. अन्न सौम्य राहते आणि प्रथिने वाढतात.

काही शस्त्रक्रियांनंतर, शल्यचिकित्सक काही दिवस द्रव किंवा मऊ अन्न मागतात. जोपर्यंत ती लागू होते तोपर्यंत त्या सूचनेचे पालन करा. एका विशिष्ट कारणासाठी हा अल्पकालीन नियम आहे आणि याचा अर्थ संपूर्ण पुनर्प्राप्ती सौम्य असावी असा होत नाही.

मिथक 4: वांगी आणि इतर काही पदार्थ जखमांवर खाज आणतात किंवा वाढवतात

वांगी (बैंगण) हे बहुतेक वेळा नाव दिलेले अन्न आहे. काही कुटुंबे अननस, फणस किंवा दुधासोबत खाल्ले जाणारे मासे देखील टाळतात. यापैकी कोणत्याही कारणामुळे खाज, पू किंवा हळूहळू बरे होणे होते असे कोणत्याही अभ्यासातून दिसून आलेले नाही. बरे होणाऱ्या जखमेभोवती खाज येणे सामान्य आहे आणि सहसा त्वचेची दुरुस्ती झाल्यामुळे किंवा कधीकधी ड्रेसिंग किंवा टेपमुळे येते.

याला अपवाद म्हणजे खरी अन्न एलर्जी. जर एखाद्या व्यक्तीने यापूर्वी एखाद्या अन्नावर पुरळ, सूज किंवा श्वास घेण्यास त्रास होत असेल तर ते टाळत रहा. त्यांना जखम आहे की नाही हे यावरून समजते.

मिथक 5: स्वयंपाकघरातील उपायांमुळे जखम बरी होईल

हळद, तूप आणि मेठी हे चांगले अन्न आहे आणि ते सामान्य आहाराचा भाग म्हणून कोणतीही हानी करत नाहीत. हळदीचा दाहावरील परिणामांसाठी अभ्यास केला गेला आहे, परंतु एक प्याला हळदीच्या दुधामुळे जखम बंद होणार नाही आणि ती प्रथिने किंवा वैद्यकीय सेवेसाठी टिकू शकत नाही.

जेव्हा स्वयंपाकघरातील उपाय जखमेवरच जातात तेव्हा मोठा धोका उद्भवतो. खुल्या जखमेवर हळदीची पेस्ट, तूप, टूथपेस्ट किंवा राख यामुळे संसर्ग होऊ शकतो आणि परिचारिकेला खाली काय होत आहे हे पाहणे कठीण होऊ शकते. अन्न तोंडात जाते. जखमेस स्पर्श करणारी कोणतीही गोष्ट त्यावर उपचार करणाऱ्या व्यक्तीकडून आली पाहिजे.

मिथक 6: अधिक जीवनसत्व आणि जस्त गोळ्या म्हणजे लवकर बरे होणे

क जीवनसत्व, झिंक आणि अ जीवनसत्व हे सर्व शरीराला त्वचेची पुनर्बांधणी करण्यास मदत करतात, त्यामुळे रसायनशास्त्रज्ञाकडून गोळ्यांची एक पट्टी घेण्याचा मोह होतो. जेव्हा कोणाच्या तरी त्या पोषक तत्वांची कमतरता असेल तेव्हाच अतिरिक्त मदत होते. त्या टप्प्याच्या पुढे अधिक काहीही वेगवान करत नाही आणि काही पोषक तत्वांमुळे जास्त मात्रेत समस्या उद्भवतात.

अनेक आठवडे जास्त प्रमाणात घेतलेले जस्त शरीराचे तांबे कमी करू शकते आणि पोट अस्वस्थ करू शकते. अ जीवनसत्त्वाचे मोठे प्रमाण, विशेषतः गर्भधारणेदरम्यान, हानिकारक ठरू शकते. जर तुम्हाला वाटत असेल की त्या व्यक्तीला अन्नातून पुरेसे मिळत नाही, तर डॉक्टरांना विचारा, जे तपासू शकतात आणि योग्य प्रमाणात सुचवू शकतात.

मिथक 7: मधुमेह असलेल्या लोकांनी फळे अजिबात खाऊ नयेत

मधुमेह असलेल्या अनेक लोकांना फळे पूर्णपणे सोडण्यास सांगितले जाते. बहुतेकांसाठी, योग्य प्रमाणात असलेली संपूर्ण फळे चांगली आणि खाण्यायोग्य असतात, कारण ती क जीवनसत्व आणि तंतुमय तत्वे आणते. पेर, एक संत्री, पपईचा एक तुकडा किंवा जेवणासोबत खाल्ले जाणारे एक लहान सफरचंद हे फळांच्या रस किंवा मिठाईपेक्षा रक्तातील साखरेची पातळी खूपच कमी वाढवतात.

जखमेसाठी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे स्थिर रक्तातील साखर, कारण उच्च साखर बरे होण्यास गती देते आणि संसर्ग होण्याची शक्यता वाढवते. ते संपूर्ण आहार आणि कोणत्याही औषधांवर अवलंबून असते. डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञ त्या व्यक्तीला किती फळे योग्य वाटतात हे सांगू शकतात.

मिथक 8: कमी प्रथिने खाल्ल्याने मूत्रपिंडाचे संरक्षण होते

काही कुटुंबे वृद्ध नातेवाईकांसाठी प्रथिने कापतात कारण त्यांनी ऐकले आहे की यामुळे मूत्रपिंडांवर ताण येतो. निरोगी मूत्रपिंड असलेल्या व्यक्तीसाठी, जखमेसाठी आवश्यक असलेले अतिरिक्त प्रथिने सुरक्षित असतात. ज्ञात मूत्रपिंडाचा आजार असलेल्या एखाद्या व्यक्तीसाठी, प्रथिनांचे व्यवस्थापन करणे आवश्यक असते आणि योग्य प्रमाण त्यांच्या मूत्रपिंडाच्या कार्यावर आणि ते डायलिसिसवर आहेत की नाही यावर अवलंबून असते.

त्यामुळे हा विश्वास एका गटासाठी खरा आहे आणि इतर सर्वांसाठी हानिकारक आहे. जर त्या व्यक्तीला मूत्रपिंडाचा आजार असेल तर त्यांच्या डॉक्टरांना प्रथिनांचे लक्ष्य विचारा. जर ते तसे करत नसतील, तर बरे होण्याच्या दरम्यान प्रथिने वाढली पाहिजेत.

मिथक 9: केवळ मांसाहारी पदार्थांमुळे पुरेसे प्रथिने मिळतात

अंडी आणि मांसामुळे काम सोपे होते, परंतु शाकाहारी कुटुंबे काही नियोजनासह लक्ष्यापर्यंत पोहोचू शकतात. डाळी, राजमा, चणे, सोया चन्स, पनीर, दही, दूध, शेंगदाणे आणि बेसन या सर्वांमध्ये उपयुक्त प्रमाणात प्रथिने असतात. जेवणाच्या वेळी एका कटोरीच्या डाळीवर अवलंबून राहण्याऐवजी प्रत्येक जेवणात आणि नाश्त्यात प्रथिनयुक्त अन्न खाणे हा फरक आहे.

तृणधान्यांसोबत खाल्लेल्या डाळी, जसे की भात किंवा रोटीसोबतच्या डाळी, केवळ अन्नापेक्षा अमीनो एसिडचे पूर्ण मिश्रण देतात. हे एक कारण आहे की या जोड्या संपूर्ण भारतात इतक्या सामान्य आहेत.

कोणते अन्न नियम खरे आहेत?

काही निर्बंध महत्त्वाचे असतात. ते सहसा एका व्यक्तीसाठी, एका स्पष्ट कारणासाठी डॉक्टरांकडून येतात. हे काळजीपूर्वक पाळणे योग्य आहेः

• मूत्रपिंडाचा आजार असलेल्या एखाद्याला प्रथिने, पोटॅशियम, फॉस्फरस आणि द्रवपदार्थांवर मर्यादा घालण्याची आवश्यकता असू शकते. अंदाज लावण्याऐवजी डॉक्टरांना एक लक्ष्य विचारा.
• मधुमेह असलेल्या एखाद्याने साखर, मिठाई, रस आणि तांदूळ आणि रोटीच्या भागांचा आकार पाहणे आवश्यक आहे, कारण स्थिर रक्तातील साखर बरे होण्यास मदत करते.
• अन्नाची ऍलर्जी असलेल्या कोणीही प्रतिक्रिया देणारे अन्न टाळत राहिले पाहिजे.
• शस्त्रक्रियेनंतर, द्रवपदार्थ, मऊ अन्न किंवा उपवासाबद्दलच्या सूचना शल्यचिकित्सक ते बदलत नाही तोपर्यंत लागू होतात.
• रक्त पातळ करणारे वॉरफेरिन घेणाऱ्या लोकांनी, ते खात असलेल्या हिरव्या पालेभाज्यांचे प्रमाण आठवड्या-आठवड्यापर्यंत साधारणपणे स्थिर ठेवले पाहिजे आणि कोणतेही वनौषधी उत्पादन सुरू करण्यापूर्वी विचारले पाहिजे.
• जर त्या व्यक्तीला खाताना किंवा पीताना खोकला येत असेल किंवा त्याचा गुदमरून श्वास गुदमरतो, तर ते काय खातात ते बदलण्यापूर्वी गिळण्याचे मूल्यांकन करा.

नियम लागू होतो की नाही याची तुम्हाला खात्री नसल्यास, डॉक्टर किंवा परिचारिकेला विचारा. हा एक योग्य प्रश्न आहे आणि संपूर्ण खाद्य गटाला एका कल्पनेवर सोडण्यापेक्षा खूप चांगला आहे.

जुन्या नियमांवर ठाम असलेल्या वडिलधाऱ्याशी तुम्ही कसे बोलता?

वाद क्वचितच कार्य करतात. अनेक दशकांपासून या नियमांचे पालन करणाऱ्या वडीलधाऱ्यांकडे सहसा त्यांच्यासाठी महत्त्वाची कारणे असतात आणि अंड्यावरचा अडथळा कोणालाही खाण्यास मदत करत नाही.

काही पद्धती अधिक चांगल्या प्रकारे चालतात. डॉक्टर किंवा परिचारिकेला हे समजावून सांगण्यास सांगा, कारण अनेक वडीलधारी ते नातवंडाकडून जे स्वीकारणार नाहीत ते डॉक्टरांकडून स्वीकारतील. काढून टाकण्याऐवजी अदलाबदल कराः अंडी जर ठामपणे नाही तर, पनीर, अतिरिक्त डाळी किंवा एक प्याला दूध द्या. थंड अन्नाची चिंता असलेल्या कोणाला तरी सामान्य तापमानात दही सर्व्ह करा. कोण बरोबर आहे याबद्दल नव्हे, तर पुन्हा मजबूत होण्याबद्दल संभाषण चालू ठेवा.

तुम्ही डॉक्टरांना कधी भेटावे?

अन्न बरे होण्यास मदत करते, परंतु ते संसर्ग किंवा इतर समस्यांना सामोरे जाऊ शकत नाही. तुम्हाला यापैकी काही दिसल्यास जखम ताबडतोब तपासा.

• जखम मोठी, खोल किंवा अधिक वेदनादायक होत आहे
• त्याच्या भोवती लालसरपणा, उबदारपणा किंवा सूज पसरणे
• पू, दुर्गंधी किंवा पूर्वीपेक्षा जास्त द्रव
• ताप, किंवा सामान्यतः आजारी दिसणारी व्यक्ती
• जखमेच्या सभोवतालची त्वचा काळी किंवा काळी होते
• मधुमेह असलेल्या व्यक्तीच्या पायावर कोणतीही जखम

तळाशीची रेषा

कुटुंबांमध्ये पाळले जाणारे बहुतेक अन्न नियम जखमा कशा बरे होतात याच्याशी संबंधित नाहीत आणि सर्वात सामान्य नियम जेव्हा आवश्यक असतात तेव्हा प्रथिने काढून घेतात. अंडी, कोंबडी, मासे आणि दही यामुळे पू होत नाही. ते नवीन त्वचा तयार केलेल्या सामग्रीचा पुरवठा करतात.

Real restrictions exist, and they come from a doctor for a specific condition. The rest are worth questioning, gently. For what to put on the plate, see foods that help a wound heal, and for daily targets, how much protein you need with a wound.